ادامه مطلب 

موزه شاهرود :

بنای موزه شاهرود در سال 1306 ساخته شده که در گذشته ساختمان بلدیه (شهرداری) قدیم بوده است . در سال 1376 به شماره 188 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و پس از مرمت و بازسازی به موزه تغییر کاربری داده است . این بنای دو طبقه مساحتی در حدود 450 متر مربع دارد و از تزئینات این ساختمان آجرکاری های نمای خارجی آن می باشد .این موزه از دو بخش مردم شناسی و باستان شناسی تشکیل شده است . در بخش باستان شناسی آثاری مربوط به پیش از تاریخ تا قبل از میلاد مسیح ، دوره قبل از اسلام و دوره اسلام ارائه می گردد . بخش مردم شناسی موزه شامل ابزرا ها ، البسه و تصاویریست که فعالیت و شئون گوناگون زندگی مردم منطقه شاهرود را نشان می دهد .

- مسجد شیخ علی اکبر شاهرود :

این مسجد که متعلق به دوره قاجاریه است به همت مرحوم شیخ علی اکبر مجتهد از روحانیون مجتهد و عالی رتبه شهر بنا نهاده شد . این بنا با قدمت 170 ساله از زیباترین و کاملترین مساجد شهرستان شاهرود می باشد . مساحت این بنا حدود750 متر مربع و زیر بنای آن 500 متر مربع می باشد و شامل فضاهای گنبد خانه ، شبستان ، طلبه خانه و آب انبار می باشد . مسجد دارای 2 ورودی است که یکی به خیابان شهید صدوقی و دیگری به کوچه مسجد شیخ علی اکبر مرتبط است . این بنا در مورخه ی 16/6/76 به شماره ی 1918 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

خانه ی یغمایی ها شاهرود :

این خانه که بجای مانده از خانه های زیبای شاهرود قدیم است در خیابان تهران ، خیابان 8 شهریور (بهرام) واقع شده و در اوایل دوره پهلوی به سال 1305 ه . ش ساخته شده . این بنا به لحاظ مشخصه های معماری سنتی در سطح شهرستان بی نظیر است . فرم پلان بصورت حیاط مرکزی بوده ورودی خانه در قسمت جنوبی با یک راهرو (دالان) به حیاط مرتبط است . بالاخانه که روی دالان قرار دارد و دسترسی به آن بایک پله مارپیچ از دالان امکان پذیر می باشد .

در قسمت ضلع غربی حیاط، بادگیر وحوضخانه واتاق های مهمان، ایوان وآب انبار قرار دارد . درضلع شمالی ، اتاق های زمستانه قرار دارد.

ازجمله ویژگی های این خانه وجود تنها بادگیر شهرستان در این خانه و نورگیرحوض خانه ، تقارن هایی که در پلان و نما وهمچنین تزئینات آجری ازاره های پیرامون حیاط است .

مجموعه تاریخی و برج کاشانه بسطام در شرف ثبت آثار جهانی سازمان یونسکو :

 مقبره بایزید بسطامی این عارف شهیر در شهر بسطام و شمال مقبره امام زاده محمد است. مقبره این عارف فاقد هرگونه تزئین است. و به نظر می‌‌رسد هیچ گاه ساختمانی مشابه مقبره دیگر بزرگان روی آن بنا نشده باشد و در حقیقت بی اعتنایی به مادیات و گریز از تجمل در این آرامگاه بوضوح به چشم می‌آید. وارستگی و بی نیازی بایزید بسطامی حتی بعد از مرگ وی و گذشت یازده قرن, در مرقدش مشهود است. مقبره بایزید بسطامی داری یک پنجره مسقف آهنی است. روی قبر یک سنگ مرمر قرار دارد که کلماتی از مناجات مشهور علی ابن ابی طالب (ع) برآن حک شده است. آنطور که از این سنگ بر می‌آید متعلق به شخصی به نام قاضی ملک می‌‌باشد که احتمال می‌رود حاکم قومس بوده باشد ولی اینکه چگونه از اینجا سر در آورده کسی چیزی نمی‌داند

 مسجد جامع بسطام در جنوب بسطام و در حد فاصل دویست متری جنوب آرامگاه بایزید بسطامی قرار گرفته است. این مسجد به دو قسمت تقسیم می‌گردد. قسمت اول عبارت است از صحن مسجد که داری محرابی است که با گچبری‌های بسیار زیبا و هنرمندانه ترئین گردیده است. صحن مسجد مربع و فضای آن باز است. قسمت دوم از لحاظ شیوه و صنعتی که در ساختن آن بکار رفته با قسمت اول فرق دارد. تفاوت فاحش گچبری مستطیل دوم با تمام گچبری‌های این محراب کاملاً محسوس است. به نظر می‌‌رسد از آنجا که این مسجد در سال 706 هجری ساخته شده و درآن زمان مذهب تسنن در ایران رواج داشته , اسامی ابوبکر و عمر و عثمان برآن نوشته شده بود. ولی از زمان رواج مذهب شیعه و تسلط فرمانروایان و حکام شیعی آن اسامی را حذف کرده و بجی آن نام علی بن ابی طالب ولی الله را نوشته‌اند .

برج کاشانه بسطام : در قسمت جنوب شرقی مسجد جامع شهر بسطام برجی بلند وجود دارد که به نام کاشانه معروف می‌‌باشد. ارتفاع این برج از داخل 24 متر و از بیرون 20 متر می‌‌باشد. شکل خارجی آن کثیرالاضلاع و منتظم سی ضلعی است. در بالای برج دو حاشیه از آجرهای بزرگ وجود دارد که روی آن مطالبی نوشته شده است. در ضلع جنوب غربی این برج روی یک آجر کلمه بسم الله الرحمن الرحیم با خط ثلث بسیار زیبایی خوانده می‌شود . تاریخ ساخت آن بدرستی مشخص نیست و به عقیده اهالی محلی این برج قبل از اسلام آتشکده زرتشتیان بوده است. بعضی از مشرق شناسان از جمله گدار بر این باورند که این بنا از آثار غازان خان مغول است و اسم اصلی آن غازانه بوده است و به مرور زمان و بدون توجه به اصل آن کاشانه نام نهاده شده است .

 

آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی :

این آرامگاه در 24 کیلومتری شاهرود در شمال روستای خرقان روی یک تپه آرامگاه عارف نامی و وارسته به نام شیخ ابوالحسن خرقانی به چشم میخورد. فضای سبز اطراف آن به آرامگاه قداست خاصی بخشیده است. روی قبر شیخ یک قطعه سنگ مرمری قرار دارد که اشعاری برآن حک شده است. در جوار این مقبره مسجدی بود که گنبدی مخروطی شکل و مزین به کاشی کاری هی زیبا داشت. در حال حاضر از مسجد و گنبد یاد شده , فقط محراب آن باقی مانده است که برخلاف مسجد های دیگر این نواحی رو به مغرب است. محراب مذکور داری گچبری هی زیبا و استادانه می‌‌باشد.

 

- مسجد جامع فرومد :

این مسجد فوق العاده مربوط به دوره خوارزمشاهیان واقع در روستایی به همین نام در ۲۰۰ کیلومتری شرق شاهرود در 18 کیلومتری مسیر تهران مشهد ، این بنا با گچبری های زیبا یکی از ۲ مسجد دو ایوانه کشور محسوب می شود گفتنی است آرامگاه ابن یمین شاعر قطعه سرای پارسی و شیخ حسن جوری رهبر نهضت سربداران در این منطقه واقع شده است .

 

آرامگاه ابن یمین فرومدی :

این آرامگاه در انتهای روستای فرومد قرار دارد که متعلق به شاعر معروف قطعه سرای پارسی ابن یمین فرومدی است. باطن ساختمان زیبا به هیچ وجه با بافت روستا تطابق ندارد. و شش گوش است و زوایی زیبایی بنا را در برگرفته است. سنگ قبر داری شش ضلع کوچک است که روی آن نوشته شده است , آرامگاه امیر فخرالدین محمد ابن یمین الدین متخلص به ابن یمین. شاعری بوده است دانشمند. دوران زندگی را با کمال مناعت و وارستگی به پایان رسانده است. دیوان کامل او در جنگ سربداران از بین رفت و دیوان دیگری تنظیم کرد که به جای مانده است. سال تولدش برابر با 685 هجری قمری و سال وفاتش برابر است با 769 هجری قمری .

 

آرامگاه شیخ حسن جوری رهبر نهضت سربداران :

این آرامگاه در 150 کیلومتری شاهرود واقع در روستای کلاته میر علم فیروزآباد حوالی روستای فرومد ا ست. این آرامگاه که متشکل از یک اتاق 4 در 3 و گنبد مدور روی آن است, در قسمت شمالی شهر قدیمی جور قرار دارد و از خشت خام ساخته شده است. و عاری از هرگونه پیرایه و تشریفات ظاهری می‌‌باشد. شیخ حسن جوری یکی از رهبران قیام سربداران و از شاگردان شیخ خلیفه و از رهبران سیاسی و مذهبی قرن هفتم هجری بود که به دست وجی الدین مسعود در سال 745 به شهادت رسید .

 

بافت تاریخی با ارزش روستا شهر مجن :

 شهر كوچك و زيباي مجن با نماي شهري خاص خود و طبيعتي با صفا كه به ماسوله کویر شهرت يافته همچون نگيني در دامنه كوه شاهوار مي درخشد. بافت فشرده سنتي به صورت پلكاني بر بالاي كوه، رو به آفتاب نمايان است به ويژه خانه هاي بومي كه به رنگ سرخ زينت داده شده است نگاه هر تازه واردي را به خود جلب مي كند. «مجن» به علت داشتن طبيعت دلپذير( آبشار تنگه داستان ، فرحزاد و چشمه هفت رنگ) معماري بومي و فرهنگ سنتي تا حدي دست نخورده، از جذابترين نقاط ايرانگردي و جهانگردي است

 

کاروانسرای میاندشت :

 این کاروانسرا بزرگترین کاروانسرای ایران است و لازم به ذکر است بیشترین تعداد کاروانسراها در مسیر ارتباطی ابریشم در این شهرستان قرار گرفته ،  این کاروانسرا در دهکده میاندشت در110 کیلومتری شرق شاهرود بین جاده سبزوار و شاهرود قرار گرفته است که به صورت سه کاروانسری به هم متصل می‌‌باشد و به کاروانسری شاه عباسی معروف گردیده است .از این سه کاروانسرا یکی در زمان شاه عباس اول ساخته شد و دو کاروانسری دیگر در زمان‌های دیگر (قاجار) با پالان چهار ایوانی ساخته شده است که مصالح ساختمانی آن نیز از آجر می‌‌باشد. این کاروانسرا جهانگردان بسیار زیادی را به خود جلب نموده است

 

جنگل ابر :

اوج مناظر طبيعي شاهرود در كوه ابر و فطري مشاهده مي شود كه حدود 45 دقيقه با شاهرود فاصله دارد. در اين نقطه گويي طبيعت را به طور اعجاب انگيزي نقاشي كرده اند. مجموعه اي از رنگها و فرمها آن هم در تمام فصول با چشم اندازهايي بي نظير. بهار با لكه هاي برف مانده، بر شيار دره ها و چمن هاي تازه روئيده همچون ماهوت و مخمل، گلهاي زرد، قرمز، بنفش و آبي، چاله هاي پرآب حاصل از برف زمستان و پرندگاني زيبا كه در آسمان زيباي آن پرواز مي كنند. تابستان با هواي خنك و روح بخش و اطراق كردن بر بالاي بلنديها و در شب به نظاره نشستن ماه و ستارگان و تماشاي منظره جنگل. پائيزش كه از زيباترين فصول است با رنگهاي متنوع و آفتاب دلچسب و صداي خش خش برگها در زير پا و سرانجام زمستان سرد اما سفيد و زيبا با اشكال ويژه حاصل از يخ زدن برفها بر روي درختان.

 

منطقه ی طرود :

منطقه کویری طرود شاهرود که بزرگترین نخلستان شمالشرق کشور را در خود جای داده به همراه رملهای کویری زیبا و دیدنی چاه جم و بلندای زیبا و دیدنی آرامگاه پیرمردان در این بخش کویری نیز جلوه ای دیگراز قدرت یزدان پاک را به تماشا می گذارد .

 

منطقه حفاظت شده خوار توران :

منطقۀ خوارتوران با وسعت یک میلیون هشتصد و شصت و شش هزار هکتار ،  25% از مناطق حفاظت شده ی خاورمیانه ، دومین بیوسفرجهان بعد از سرنگیتی تانزانیا و بزرگترین منطقه ی حفاظت شده ی خاورمیانه و تنها زیستگاه یوزپلنگ و گور خر آسیایی  یکی دیگر از مناطق زیبا و خاص شاهرود می باشد .

 

منطقه حفاظت شده خوش ييلاق :

پناهگاه حيات وحش خوش ييلاق 135 هزار هكتار وسعت دارد كه 33 هزار هكتار آن را منطقه امن تشكيل داده است. بخشي از اين پناهگاه در مناطق جنگلي استان گلستان و بخش ديگر در ميان دشتهاي وسيع و عوارض جغرافيايي پست و بلند شهرستان شاهرود قرار گرفته است. وجود دو سيستم كلان اقليمي سبب پيدايش اكوسيستمهاي متنوعي در منطقه شده است و باتوجه به آن گونه هاي مختلفي از جانوران و گياهان را مي توان در منطقه مشاهده كرد. وجود 30 تا 40 گونه پستاندار در اين پناهگاه گزارش شده است. پلنگ، خرس قهوه اي، گراز، شوكا، آهو، مرال، كل و بز، قوچ و ميش (اوريال) از بزرگترين و مهمترين پستانداران منطقه به شمار مي آيند .

 

صنایع دستی : 

نمد زنی ابرسج ،گلیچ ، جاجیم و چوغا بافی زنان شهر مجن ، منبت چوب که در  شاهرود و میقان فعال است ، سازهای سنتی ، گلیم بافی ، تراش سنگ های نیمه قیمتی که جهت استفاده آویز ها  و دستبندهای تزئینی می باشد ، سرامیک سازی شاهرود و ابرسج ، سفالگری شاهرود   ،  تابلو فرش ، معرق کاشی که به صورت انواع میز قاب آینه کاربرد دارد ، حصیر بافی در شهر تاریخی بسطام ، خراطی که از هنرهای قدیمی شهر شاهرود می باشد ، رودوزیهای سنتی در انواع مختلف و به صورت خانگی در این شهرستان تولید می شود  . شایان ذکر است  صنعت سرامیک سازی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد و در این صنعت از استادان به نامی برخوردار ، که تولیدات آن مورد توجه تجار خارجی و گردشگران قرار دارد .

 

سوغات شاهرود :

از مهمترين سوغات شاهرود مي توان از قيسي، برگه و انگور نام برد كه به خاطر كيفيت و تنوع نه تنها مورد توجه مسافران قرار مي گيرد بلكه صادرات آن نيز چشمگير است.

.اگر به شاهرود سفر كرديد براي استراحت مي توانيد چند ساعتي را در منطقه تفريحي آبشار و در ميان طبيعتي زيبا سپري كنيد تا سفر در جاده اي كويري را به فراموشي بسپاريد. عروس كوير تنها يك نام نيست بلكه تلفيقي از طبيعت سرسبز، اماكن تاریخی و عرفانی و مردمي مهمان نواز است. شهري كه مقدمتان را با گل پذيراست و دعاي خير مردمش بدرقه راهتان است.

آنچه مسلّم است شاهرود را باید دید و برخوان مردم مهمان نوازش نشست که ، هرکه در این سرا درآید نانش می دهند و از ایمانش نمی پرسند .